Hãy nói thật: Shakespeare khó
Shakespeare không chỉ khó với người học tiếng Anh — phần lớn người bản ngữ cũng thấy ông là một thử thách. Các vở kịch của ông được viết cách đây khoảng 400 năm, bằng một dạng tiếng Anh đã thay đổi đáng kể. Những từ như "wherefore," "dost," và "hath" không còn được dùng trong đời thường. Cấu trúc câu thường bị đảo: "What light through yonder window breaks" đặt chủ ngữ và động từ theo một trật tự khiến người đọc hiện đại thấy xa lạ.
Thêm vào đó là việc các vở kịch được viết bằng thơ — với nhịp điệu, niêm luật, và sự cô đọng đầy chất thơ — và bạn có một thứ đòi hỏi nỗ lực thực sự. Thành thật về điều này không phải để làm bạn nản lòng; đó là sự tôn trọng thời gian của bạn. Bước vào với kỳ vọng đúng đắn chính là chiến lược đầu tiên.
Ai đã sẵn sàng cho Shakespeare?
Chúng tôi khuyến nghị Shakespeare cho người học trình độ C1 và C2. Ở những trình độ đó, bạn có đủ vốn từ và sức bền đọc để vượt qua thứ ngôn ngữ xa lạ mà không đánh mất mạch của một cảnh kịch. Nếu bạn đang ở B2, bạn cũng không còn cách xa lắm — nhưng nên xây dựng sự tự tin trước đã. Một vở kịch như The Importance of Being Earnest của Oscar Wilde là một bước đệm tuyệt vời: nó dí dỏm và đậm chất sân khấu, được viết bằng văn xuôi hiện đại gọn gàng, và sẽ cho bạn niềm vui của kịch kinh điển mà không có thêm lớp tiếng Anh Cận đại.
Không chắc về trình độ của mình? Hãy ghé Trình độ để biết bạn đang ở đâu, hoặc duyệt thư viện theo độ khó.
Chiến lược hiệu quả nhất: nắm cốt truyện trước đã
Chỉ một thay đổi này thôi đã gỡ bỏ phần lớn cái khó. Khi bạn đã biết điều gì xảy ra trong một cảnh — ai nói, họ muốn gì, kết cục ra sao — não bạn có thể tập trung vào ngôn ngữ thay vì giải mã sự kiện. Một bản tóm tắt cốt truyện ngắn trước mỗi hồi chỉ tốn năm phút và giúp bạn tránh được sự bực bội to lớn.
Với Romeo and Juliet, câu chuyện đại thể đã được biết đến rộng rãi. Sự quen thuộc ấy là một lợi thế thực sự. Hãy tận dụng nó.
Bốn mẹo thực tế để đọc Shakespeare
1. Dùng phần dẫn truyện — đừng bỏ qua nó
Shakespeare viết cho đôi tai, chứ không phải cho trang giấy. Nghe các câu thoại được đọc to mở khóa nhịp điệu và ý nghĩa của chúng theo cách mà đọc thầm không làm được. Trên The Reading Corner, phần dẫn truyện đầy đủ chạy đồng bộ với chữ viết. Hãy cho phép mình nghe một đoạn thoại trước khi cố phân tích nó. Giai điệu của câu thơ mang theo ý nghĩa mà đôi khi riêng các con chữ lại che khuất đi. Điều này được củng cố bởi những gì chúng ta biết về cách lắng nghe hỗ trợ khả năng đọc hiểu — xem khoa học để biết thêm.
2. Đọc theo từng cảnh, không phải từng trang
Một cảnh là một đơn vị hành động trọn vẹn. Đọc xong một cảnh, dừng lại, và tự hỏi: vừa xảy ra chuyện gì, và các nhân vật cảm thấy thế nào? Nếu bạn trả lời được, nghĩa là bạn đã hiểu đủ. Hãy đi tiếp. Đừng dừng giữa cảnh để tra từng từ — nó làm gãy mạch và hiếm khi cần thiết khi bạn đã biết cốt truyện.
3. Chạm vào từ, nhưng hãy chọn lọc
Tính năng chạm-từ cho bạn một định nghĩa được điều chỉnh theo trình độ của bạn — hữu ích với một từ chặn đường hiểu một câu thoại. Nhưng hãy chạm có chọn lọc. Nếu một từ có vẻ cổ hoặc đậm chất thơ mà câu vẫn còn hiểu đại khái được khi thiếu nó, cứ tiếp tục đi. Vốn từ của Shakespeare rất lớn và khác thường; cố làm chủ mọi từ ngay lần đọc đầu sẽ khiến bạn kiệt sức.
4. Hướng tới cảm xúc, không phải hiểu trọn vẹn
Ngay cả các học giả cũng bất đồng về ý nghĩa chính xác của một số đoạn Shakespeare. Người học không cần hiểu từng câu — bạn cần theo được mạch của cảnh và cảm nhận được sắc thái của nó: cảnh này hài hước, dịu dàng, giận dữ, hay tuyệt vọng? Sự thấu hiểu cảm xúc đó mới là phần thưởng thực sự, và nó hoàn toàn nằm trong tầm với.
Bắt đầu từ đâu
Nếu bạn đã sẵn sàng thử Shakespeare, Romeo and Juliet là điểm khởi đầu dễ tiếp cận nhất. Câu chuyện được cả thế giới biết đến, những đặt cược cảm xúc rõ ràng, và một vài đoạn thoại nổi tiếng nhất — cảnh ban công, đoạn độc thoại của Juliet — tưởng thưởng cho nỗ lực bằng vẻ đẹp đích thực. Hãy bắt đầu từ đó, dùng phần dẫn truyện, và đọc từng cảnh một. Bạn có thể sẽ làm chính mình ngạc nhiên.
Hãy xây dựng sự tự tin trước: thử The Importance of Being Earnest nếu bạn muốn ngôn ngữ sân khấu mà không có tiếng Anh Cận đại, hoặc A Doll's House để có một vở kịch cuốn hút bằng văn xuôi hiện đại, giản dị.