British vs American English sa mga Klasikong Aklat

Dalawang Ingles, Isang Aklatan

Kapag nagbabasa ka ng klasikong literatura sa Ingles, mabilis mong mapapansin na ang parehong wika ay hindi laging magkapareho ang anyo — o tunog. Sa isang nobela, *colour* ang ispeling; sa iba naman, *color*. Sumasakay ang isang tauhan sa *lift*; ang iba naman ay sa *elevator*. Baka maisip mo kung mali ba ang natutunan mong bersyon, o kung alin ang mas "tama" sa dalawa.

Ang totoong sagot ay walang mali sa kahit alin sa dalawa. Ang British English at American English ay dalawang ganap na binuo at iginagalang sa buong mundo na pamantayan. Karamihan sa mga pagkakaiba ay nasa ibabaw lamang — mga padron ng ispeling, ilang palitan sa bokabularyo, at ilang kagustuhan sa gramatika. Sa ilalim, ang gramatika, ang ritmo, at ang yaman ay iisang wika lamang. Kasama sa aklatan ng The Reading Corner ang mga British at American na manunulat, kaya natural na masasalubong mo ang parehong uri habang nagbabasa ka.

Mga Pagkakaiba sa Ispeling na Mapapansin Mo

Ang pinakanakikitang pagkakaiba ay nasa ispeling. Narito ang mga pangunahing padron, na may halimbawa ng tunay na pares ng salita:

-our vs -or

Pinananatili ng British English ang mas lumang ispeling na may impluwensiya ng Pranses na *-our*: *colour*, *honour*, *favour*, *neighbour*. Inalis ng American English ang *u*: *color*, *honor*, *favor*, *neighbor*. Madalas mong masasalubong ang ispeling na *-our* kina Jane Austen, Charles Dickens, at Thomas Hardy. Masasalubong mo naman ang ispeling na *-or* kina Mark Twain, Edith Wharton, at F. Scott Fitzgerald.

-ise vs -ize

Maraming pandiwa ang nagtatapos sa *-ise* sa British English — *recognise*, *apologise*, *organise* — at sa *-ize* sa American English — *recognize*, *apologize*, *organize*. (Tandaan: malawak ding tinatanggap ang pagtatapos na *-ize* sa British English, kaya maaaring makita mo ang pareho kahit sa iisang British na teksto.) Kapag tinap mo ang salita sa The Reading Corner, pareho lang ang kahulugang lalabas anuman sa dalawang ispeling ang makita mo.

-re vs -er

Binabaligtad ng British English ang pagtatapos sa mga salita tulad ng *centre*, *theatre*, *metre*, at *fibre*. Ginagamit naman ng American English ang *center*, *theater*, *meter*, at *fiber*. Madalas itong lumitaw sa mga paglalarawan ng tagpo at lugar sa mga British na nobela noong ika-19 na siglo.

Mga doblateng katinig at iba pang maliit na pagkakaiba

• *travelled* (British) vs *traveled* (American)
• *programme* (British) vs *program* (American)
• *tyre* (British, ibig sabihin ang goma sa gulong) vs *tire* (American)
• *grey* (British) vs *gray* (American)
• *catalogue* (British) vs *catalog* (American)

Wala sa mga pares na ito ang nagpapabago sa kahulugan ng isang pangungusap. Kapag nakilala mo na ang padron, hindi na bumagal ang takbo ng iyong pagbabasa.

Mga Pagkakaiba sa Bokabularyo — Iisang Bagay, Ibang Salita

Mas kawili-wili ang mga pagkakaiba sa bokabularyo, dahil ang iisang bagay o ideya ay may ganap na magkaibang pangalan. Tunay na nakakalito ang mga ito sa isang mambabasa kung lalabas nang walang konteksto. Narito ang mga pinakakaraniwang masasalubong mo sa mga klasiko at maagang-modernong teksto:

• *lift* (British) vs *elevator* (American) — ang gumagalaw na kahon sa loob ng gusali
• *autumn* (British) vs *fall* (American) — ang panahon sa pagitan ng tag-init at taglamig
• *flat* (British) vs *apartment* (American) — isang tahanan sa loob ng mas malaking gusali
• *pavement* (British) vs *sidewalk* (American) — ang daanan para sa mga naglalakad sa tabi ng kalsada
• *biscuit* (British, isang tuyo, matamis o payak na hinurnong meryenda) vs *cookie* (American)
• *post* (British) vs *mail* (American) — mga sulat at parsela na inihahatid sa iyong tahanan
• *chemist* (British) vs *drugstore* o *pharmacy* (American) — kung saan ka bumibili ng gamot
• *holiday* (British, ibig sabihin ay bakasyon) vs *vacation* (American)
• *lorry* (British) vs *truck* (American) — isang malaking sasakyan para sa paghahatid ng mga produkto
• *underground* o *tube* (British) vs *subway* (American) — isang sistemang riles ng lungsod na tumatakbo sa ilalim ng lupa

Sa klasikong literatura, marami sa mga salitang ito ang lumilitaw sa pang-araw-araw na tagpo: isang tauhang naghuhulog ng sulat, sumasakay sa lift, o nagbabakasyon. Kung may salitang pumigil sa iyo, tap-in ito para sa kahulugan. Ipinapaliwanag ng agham sa likod ng The Reading Corner kung bakit ang pagsalubong sa mga salita sa loob ng konteksto — kasabay ng tumutugtog na audio — ay isa sa pinakamabisang paraan upang sipsipin ang bagong bokabularyo.

Mga Pagkakaiba sa Gramatika at Idyoma

Maliit lamang ang mga pagkakaiba sa gramatika ng British at American English, ngunit may ilang madalas lumitaw sa mga klasikong teksto.

Have got vs have

Madalas gamitin ng British English ang *have got* sa lugar na ginagamitan ng American English ng *have* lamang. Ang *I have got a letter for you* (British) ay eksaktong katulad ng *I have a letter for you* (American). Lumilitaw ang parehong anyo sa mga klasikong nobela depende sa nasyonalidad ng manunulat.

Mga pangmaramihang pangngalan

Itinuturing ng British English ang mga panlipong pangngalan bilang pangmaramihan: *The team are playing well* o *The government have decided*. Itinuturing naman ng American English ang mga ito bilang pang-isahan: *The team is playing well*. Walang mali sa kahit alin; magkaiba lamang ang kombensiyon. Pinakamapapansin mo ito sa British na peryodismo at sa mga diyalogo mula sa ika-19 at maagang ika-20 siglo.

Mga idyoma at parirala

Ang mga idyoma ang pinakamahirap na kategorya, dahil hindi laging mahuhulaan ang kahulugan mula sa indibidwal na mga salita. Ang British na tauhang nagsabi ng *I'll knock you up in the morning* ay nangangahulugang *kakatok ako sa pinto mo para gisingin ka* — isang ganap na inosenteng parirala. Sa kabaligtaran, may ilang American na idyoma na kakaibang dinig sa tainga ng mga British. Kapag may idyomang pumigil sa iyo, ituring itong kapaki-pakinabang na tuklas. Habang lalo kang nagbabasa, lalo mong nabubuo ang natural na pakiramdam para sa parehong uri. Tingnan ang aming gabay tungkol sa paano matuto ng bokabularyo sa Ingles sa pamamagitan ng pagbabasa para sa mga taktikang mabisa rito.

Paano Haharapin ang mga Pagkakaiba sa Uri Habang Nagbabasa

Narito ang ilang praktikal na estratehiya para sa susunod na pagkakataong may pagkakaiba sa ispeling o salita na magpapahinto sa iyo:

• **Tap muna, mag-alala mamaya.** Sa The Reading Corner, maaari mong tap-in ang anumang hindi pamilyar na salita para sa agarang kahulugan na nakaayon sa iyong antas. Gumagana ito para sa mga salitang diyalekto, lumang bokabularyo, at mga pagkakaiba sa uri nang magkakatulad.
• **Gamitin ang audio.** Ang pagdinig sa British na tagapagsalaysay na binabasa ang *colour* at *honour*, o sa American na tagapagsalaysay na binibigkas ang *color* at *honor*, ay tumutulong na mas mabilis na tumimo ang padron ng ispeling kaysa sa pag-aaral ng listahan. Hayaang iangkla ng salaysay ang salita.
• **Magtago ng maikling personal na listahan.** Sa unang pagkakataong masalubong mo ang *pavement* na ginamit na *sidewalk*, itala ito. Sapat na ang listahan ng sampu hanggang labinlimang palitan — pagkatapos noon, mag-uumpisang humula ang utak mo nang kusa.
• **Huwag baguhin ang pinag-aaralan mo.** Kung British English ang ginagamit ng iyong klase o pagsusulit sa Ingles, panatilihin ito. Ngunit kapag nagbabasa ka para sa kasiyahan, huwag iwasan ang mga American na manunulat o kabaligtaran. Ang pagkalantad ay bentaha, hindi problema.
• **Tingnan ang nasyonalidad ng manunulat kung interesado ka.** Ang pagkaalam na American si Mark Twain at British si Thomas Hardy ay agad na nagpapaliwanag ng buong hanay ng mga piniling ispeling at bokabularyo sa kanilang mga aklat.

Parehong Ingles ay Naghihintay sa Iyo

Ang mga klasikong aklat sa aklatan ay isinulat ng mga manunulat mula sa iba't ibang panig ng mundong nagsasalita ng Ingles. Sumulat sa British English sina Jane Austen at Charles Dickens. Sumulat sa American English sina Mark Twain at Louisa May Alcott. Ang pagbabasa ng pareho ay hindi komplikasyon — isa ito sa mga tunay na kasiyahan ng pag-aaral ng Ingles sa pamamagitan ng literatura. Magkakaroon ka ng mas malawak at mas may kakayahang umangkop na pag-unawa sa wika kaysa sa isang nag-aaral na nakakapit lamang sa isang uri.

Kaya sa susunod na makita mo ang *colour* sa isang kabanata at *color* sa iba, ngumiti ka. Katatuklas mo lang ng isa sa pinakawalang-bahala at pinakakawili-wiling katotohanan tungkol sa wikang Ingles. Pareho silang tama. Pareho silang sa iyo.

Handa nang isagawa ito? Tingnan ang buong aklatan at pumili ng aklat — British man na manunulat o American, hindi mahalaga. May naghihintay na kahulugan ang bawat salita kung kailangan mo, at dadalhin ka ng audio sa buong daan.

Magpatuloy: Paano Matuto ng Bokabularyo sa Ingles sa Pamamagitan ng Pagbabasa → · Mga American na Klasiko para sa mga Nag-aaral ng Ingles → · Paano Matuto ng Ingles gamit ang mga Audiobook → · Ang Agham sa Likod ng Reading Corner → · Hanapin ang Iyong Antas →