Học tiếng Anh với The Metamorphosis của Franz Kafka

The Metamorphosis là gì?

Một buổi sáng, một người bán hàng lưu động tên Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Đó là phần mở đầu — và Kafka trình bày tình huống bất khả thi này bằng đúng cái giọng tỉnh bơ mà bạn có thể dùng để mô tả một cơn đau đầu. Phần còn lại của cuốn tiểu thuyết ngắn theo dõi những gì xảy ra với Gregor và gia đình khi họ vật lộn để đối phó với một thực tại không có lời giải thích và không có cách khắc phục.

Xuất bản năm 1915, The Metamorphosis là một trong những tác phẩm hư cấu văn học ngắn được đọc rộng rãi nhất trên thế giới. Nó được giảng dạy ở trường học và đại học trên hàng chục quốc gia, nghĩa là các bản dịch tiếng Anh hay rất sẵn và vốn từ vựng xoay quanh cuốn sách quen thuộc với nhiều độc giả. Bạn không cần giải mã bất kỳ ý nghĩa ẩn giấu nào để thưởng thức nó — tình huống con người ở trung tâm câu chuyện (một gia đình đối mặt với khủng hoảng, bổn phận, mặc cảm tội lỗi và gánh nặng của sự phụ thuộc) đã hiện rõ ngay trên bề mặt.

Vì sao nó hiệu quả với người học tiếng Anh

Nó rất ngắn. Toàn bộ cuốn tiểu thuyết ngắn chỉ dài tương đương một bài báo dài trên tạp chí — bạn có thể đọc xong trong vài lần ngồi, giúp giữ vững động lực.
Các bản dịch tiếng Anh hiện đại dùng văn phong gọn gàng, trực tiếp. Khác với tiểu thuyết thời Victoria, không có những mệnh đề phụ rườm rà hay cấu trúc cổ để gỡ rối.
Câu chuyện tiến triển đều đặn. Mỗi chương mang đến một thay đổi trong tình cảnh của Gregor, nên bạn luôn có lý do để đọc tiếp.
Vốn từ vựng tập trung quanh cuộc sống gia đình và công sở thường nhật — bữa ăn gia đình, tiền thuê nhà, một ông chủ, một phòng ngủ, một công việc. Đây là những từ bạn sẽ dùng lại.
Vì nguyên tác là tiếng Đức, bản dịch không bị áp lực phương ngữ Anh hay Mỹ. Tiếng Anh nằm ở một văn phong trung tính phù hợp với người học thuộc mọi xuất thân.

Vì The Metamorphosis là một bản dịch, không phải văn bản gốc tiếng Anh, nên bạn đang đọc thứ tiếng Anh hiện đại của người dịch chứ không phải văn phong thời đó. Điều này khiến nó dễ tiếp cận hơn hẳn so với, chẳng hạn, một cuốn tiểu thuyết thời Victoria được viết cùng thời kỳ.

Ai nên đọc — Hướng dẫn theo trình độ CEFR

Cuốn sách này phù hợp thoải mái nhất với người học ở trình độ CEFR B2. Ở mức B2, bạn có thể theo dõi một mạch truyện liền mạch, xử lý từ vựng xa lạ nhờ gợi ý ngữ cảnh, và cảm nhận được giọng điệu cùng sự châm biếm — tất cả đều quan trọng ở Kafka. Nếu bạn đã vững ở mức B1 và sẵn lòng dùng tính năng chạm-để-tra-nghĩa thường xuyên, bạn vẫn có thể thưởng thức nó, nhưng hãy lường trước sẽ phải dừng lại nhiều hơn. Người đọc ở mức C1 sẽ thấy nó nhanh gọn và đáng giá.

Điều gì khiến nó mang cảm giác B2 chứ không phải B1? Bản thân câu văn không phức tạp, nhưng giọng điệu của Kafka khô khan và chính xác — ông dùng cách nói giảm để mô tả những tình huống cực đoan, và để nắm bắt sự châm biếm đó cần một trình độ đọc khá tự tin. Ngoài ra còn có một số từ vựng đặc trưng cho đời sống công sở và gia đình đầu thế kỷ hai mươi (a chief clerk, a lodger, a chaise longue) mà có thể bạn chưa từng gặp. Không có gì là không thể suy ra từ ngữ cảnh, nhưng chúng cộng dồn lại. Hãy ghé trang về các trình độ nếu bạn muốn kiểm tra mình đang đứng ở đâu trước khi bắt đầu.

Những đặc điểm ngôn ngữ cần lường trước

Văn phong của một bản dịch hiện đại tốt — những bản được dùng rộng rãi nhất là của Joachim Neugroschel và Susan Bernofsky — chừng mực và hơi trang trọng mà không cứng nhắc. Câu văn thường có độ dài vừa phải. Rất ít tiếng lóng. Vốn từ vựng chủ yếu rút ra từ hai thế giới: ngôi nhà gia đình (đồ nội thất, thức ăn, dọn dẹp, cửa ra vào và cửa sổ) và thế giới công việc (thời hạn, nghĩa vụ, lịch trình của một người bán hàng lưu động, nợ nần). Cả hai nhóm đều thực sự hữu ích cho tiếng Anh đời thường.

Từ vựng công sở: employer, wages, debts, obligations, a clerk, a manager
Từ vựng gia đình: lodgers, a bedroom, the sitting room, meals, cleaning
Từ vựng cảm xúc: anxiety, shame, guilt, relief, exhaustion, pity
Mô tả trạng thái thể chất và chuyển động — hữu ích nếu bạn còn lúng túng với vốn từ liên quan đến cơ thể

Một thách thức nhỏ: Kafka thường mô tả các chuyển động và cảm nhận côn trùng của Gregor bằng đúng cái giọng trung tính mà ông dùng cho cảm xúc con người. Bạn sẽ gặp những câu mà mình phải giữ hai cách hiểu trong đầu cùng một lúc. Đây không phải là vấn đề ngôn ngữ — nó chính là điều cốt lõi của cuốn sách — nhưng nó cũng có nghĩa là bạn cần đọc kỹ hơn một chút so với một cuốn tiểu thuyết thuần túy dẫn dắt bằng cốt truyện.

Cách đọc trên The Reading Corner

Định dạng đọc-nghe của The Reading Corner rất hợp với loại văn bản này. Dưới đây là những chiến thuật cụ thể cho The Metamorphosis:

Hãy để phần đọc định nhịp xuyên suốt chương mở đầu. Phần mở đầu của Kafka cố tình đến đột ngột — cách tốt nhất để cảm nhận sự kỳ lạ của nó là đọc và nghe ở tốc độ bình thường thay vì dừng lại ngay để phân tích.
Hãy thoải mái chạm vào những từ về gia đình và công sở mà bạn chưa biết. Đây là vốn từ có tần suất cao trong đời sống tiếng Anh thực tế, nên mỗi từ bạn học được đều là một thu hoạch thật sự.
Ở đầu mỗi phần trong ba phần, hãy đọc thầm lại đoạn văn mở đầu trước khi nhấn nút phát. Mỗi phần bắt đầu bằng một bước chuyển trong tình cảnh của Gregor, và việc định hướng trước giúp bạn theo dõi được mạch logic cảm xúc.
Nếu giọng điệu khô khan của Kafka khiến bạn không chắc một cảnh là buồn hay hài đen tối, đừng lo — sự mơ hồ đó là cố ý. Hãy đọc tiếp, và sự tích lũy của các chi tiết sẽ dẫn dắt bạn.
Sau khi đọc xong cuốn sách, hãy đọc lại trang đầu tiên. Có lẽ bạn sẽ hiểu được vài điều mà lần đầu mình bỏ sót, đó là bằng chứng tuyệt vời cho thấy khả năng đọc của bạn đã tiến bộ đến mức nào.

Nghiên cứu liên tục cho thấy vừa đọc vừa nghe đẩy nhanh cả việc tiếp thu từ vựng lẫn sự trôi chảy khi đọc. Khoa học đằng sau điều này được giải thích tại trang khoa học của The Reading Corner.

Đôi lời về việc chọn bản dịch

Nếu có thể chọn, hãy tìm một bản dịch xuất bản trong vòng ba mươi năm gần đây. Các bản dịch cũ có thể mang lại một chút hơi hướng cứng nhắc hay cổ kính vốn không có trong nguyên tác tiếng Đức và không phản ánh cách người nói tiếng Anh thực sự viết ngày nay. Một bản dịch hiện đại giữ cho từ vựng sát thực tế và nhịp điệu tự nhiên — cả hai đều khiến văn bản hữu ích hơn cho việc học ngôn ngữ.

Sẵn sàng bắt đầu chưa?

The Metamorphosis đủ ngắn để đọc xong trong một tuần đọc mỗi ngày, đủ nổi tiếng để bạn tìm được người cùng bàn luận, và đủ gọn gàng về mặt ngôn ngữ để xứng đáng với công sức bỏ ra ở trình độ B2. Câu chuyện kỳ lạ và đôi khi gây bất an, nhưng nó cũng thực sự hài hước theo một cách rất lặng lẽ — và đọc xong một tác phẩm hư cấu văn học đúng nghĩa là một cột mốc thật sự với bất kỳ người học tiếng Anh nào. Hãy đến thư viện để bắt đầu đọc ngay hôm nay.