Bạn có nên tra mọi từ khi đọc tiếng Anh không?

Vấn đề của việc tra mọi thứ

Bạn đang đọc một cuốn tiểu thuyết. Bạn gặp một từ lạ, với tay lấy từ điển, tìm ra định nghĩa, quay lại trang sách — và nhận ra mình đã hoàn toàn mất mạch của câu. Vậy là bạn đọc lại nó. Hai dòng sau, một từ khác lại chặn bạn lại. Lại một lần tra. Lại quay lại. Chẳng mấy chốc, việc đọc trở thành một cực hình thay vì một niềm vui, và bạn lặng lẽ gấp cuốn sách lại.

Khuôn mẫu này là một trong những lý do phổ biến nhất khiến người học tiếng Anh từ bỏ việc đọc. Đây không phải là vấn đề từ vựng — đây là vấn đề chiến lược. Tin tốt là một quy tắc quyết định đơn giản có thể khắc phục nó ngay lập tức.

Vì sao bạn không cần đến mọi từ

Bộ não con người cực kỳ giỏi trong việc lấp đầy những khoảng trống. Khi bạn đọc, trí óc bạn sử dụng những từ xung quanh, chủ đề của đoạn văn, và mọi điều đã xảy ra từ đầu câu chuyện đến giờ để hiểu được những từ vựng lạ. Quá trình này — được gọi là đọc theo ngữ cảnh — không phải là gian lận hay đoán mò. Đó chính xác là cách trẻ em tiếp thu tiếng mẹ đẻ, và nghiên cứu cũng ủng hộ nó như một con đường mạnh mẽ để mở rộng vốn từ vựng. Bạn có thể đọc thêm về bằng chứng này tại The Reading Corner's science page.

Mỗi lần bạn suy ra nghĩa của một từ từ ngữ cảnh, bạn đang làm một việc giá trị: bạn liên kết nó với một tình huống thật, một nhân vật thật, một cảm xúc thật trong câu chuyện. Kiểu học đó thường khắc sâu hơn hẳn so với việc đọc một định nghĩa trơ trụi trong từ điển.

Mục tiêu của việc đọc là nghĩa, chứ không phải hiểu hoàn hảo từng từ một. Một sự hiểu đại khái về một từ lạ thường đã đủ để tiếp tục — và tiếp tục chính là điều xây dựng sự trôi chảy.

Quy tắc quyết định đơn giản: Tra hay Đọc tiếp?

Thay vì dừng lại ở mỗi từ chưa biết, hãy tự hỏi mình một câu: 'Mình có hiểu được ý chính của câu này mà không cần biết từ này không?' Nếu câu trả lời là có, hãy đọc tiếp. Nếu câu trả lời là không, hãy tra nó.

Cụ thể hơn, hãy tra một từ khi:

Từ đó rõ ràng là trung tâm của câu và bạn không thể đoán nghĩa từ ngữ cảnh.
Cùng một từ đã xuất hiện nhiều lần mà bạn vẫn không có chút ý niệm gì về nghĩa của nó.
Việc không biết từ đó khiến bạn bối rối về một tình tiết hoặc một lập luận quan trọng cho phần tiếp theo.
Hóa ra từ đó là tên một nhân vật, một địa danh, hoặc một khái niệm then chốt sẽ còn lặp lại.

Hãy bỏ qua một từ khi:

Bạn có thể đoán đại khái nghĩa của từ từ ngữ cảnh, dù không hoàn toàn chắc chắn.
Từ đó có vẻ chỉ là một chi tiết tô điểm — một tính từ thêm vào, một loại đồ nội thất cụ thể, một tên hoa — không ảnh hưởng đến việc hiểu.
Bạn đã dừng lại hai lần trong cùng một đoạn văn rồi; đọc tiếp sẽ cho bạn thêm ngữ cảnh, và ngữ cảnh đó có thể thực sự trả lời câu hỏi của bạn.
Bạn cảm thấy sự tập trung của mình đang trôi đi; ngay lúc này, sự trôi chảy quan trọng hơn sự trọn vẹn.

Cách The Reading Corner khiến việc thỉnh thoảng tra từ trở nên nhẹ nhàng

Ngay cả với chiến lược tốt nhất, vẫn có những lúc tra một từ là lựa chọn đúng đắn. Đây là nơi The Reading Corner được thiết kế để giúp đỡ. Mọi cuốn sách trên trang đều ghép toàn bộ văn bản với phần thuyết minh âm thanh theo từng từ, nên bạn không bao giờ phải đánh vần từ một mình. Khi bạn thực sự cần tra điều gì đó, bạn chỉ cần chạm vào từ và một định nghĩa bằng tiếng Anh đơn giản hiện ra — không phải bản dịch sang tiếng mẹ đẻ của bạn, mà là một lời giải thích rõ ràng được viết đúng trình độ của bạn.

Sự khác biệt đó rất quan trọng. Một bản dịch trao cho bạn một lối tắt đi vòng qua tiếng Anh. Một định nghĩa bằng tiếng Anh đơn giản, phân cấp theo trình độ, giữ bạn ở lại bên trong ngôn ngữ, tư duy bằng tiếng Anh, xây dựng những kết nối trong trí óc giúp bạn nhớ từ đó vào lần sau. Các định nghĩa được điều chỉnh khớp với CEFR level của bạn, nên một người học A2 và một người học B2 sẽ thấy những lời giải thích được điều chỉnh ở độ khó phù hợp. Việc tra một từ chỉ mất khoảng ba giây và không phá vỡ mạch đọc của bạn.

Điều này khiến cái giá của một lần tra trở nên rất thấp. Bạn có thể áp dụng quy tắc quyết định một cách thoải mái — bỏ qua những gì có thể, tra những gì buộc phải tra — mà không để sự gián đoạn trở thành lý do để từ bỏ.

Xây dựng vốn từ vựng mà không cần dừng lại để học

Khi bạn áp dụng cách tiếp cận này một cách nhất quán, một điều hữu ích sẽ diễn ra một cách tự nhiên. Bạn bắt đầu để ý thấy các từ xuất hiện trong những cuốn sách khác nhau, trong những ngữ cảnh khác nhau, củng cố lẫn nhau mà không cần bất kỳ sự ôn tập có chủ đích nào. Đây chính là extensive reading (đọc rộng) đang phát huy tác dụng: vốn từ vựng lớn lên từ sự tiếp xúc và ý nghĩa chứ không phải từ thẻ ghi nhớ và bài tập lặp. Đó là một quá trình âm ỉ chậm hơn so với một danh sách từ, nhưng nó tạo ra kiến thức chuyển hóa được vào cả việc nói, viết và nghe của bạn.

Một vài thói quen thực tế giúp ích:

Trước khi bắt đầu một cuốn sách mới, hãy dành vài phút với trang đầu tiên. Nếu cứ bốn hoặc năm từ bạn lại dừng ở hơn một từ, cuốn sách có thể trên trình độ hiện tại của bạn — hãy thử hạ xuống để tìm một cuốn phù hợp hơn bằng cách dùng level guides.
Hãy đặt mục tiêu đọc hết cả đoạn văn mà không dừng lại. Đà đọc là một kỹ năng, và bạn xây dựng nó bằng cách luyện tập nó.
Nếu bạn tra một từ và định nghĩa khiến bạn bất ngờ — nó mang nghĩa khác hẳn so với điều bạn đoán — hãy dành một chút thời gian đọc lại câu đó. Sự bất ngờ ấy là một mỏ neo cho trí nhớ.
Hãy tin rằng bạn đang tiếp thu nhiều hơn mình tưởng. Ngay cả những từ bạn lướt qua cũng để lại những dấu ấn mờ nhạt, và chúng dồn lại theo thời gian.

Để tìm hiểu sâu hơn về cách vốn từ vựng lớn lên qua việc đọc, hướng dẫn về how to learn English vocabulary by reading sẽ đi qua từng bước của quá trình một cách chi tiết.

Bức tranh lớn hơn: Đọc sách nên mang lại cảm giác dễ chịu

Việc học ngôn ngữ hiệu quả nhất khi bạn dành nhiều thời gian tiếp xúc với ngôn ngữ — và bạn chỉ dành nhiều thời gian cho những thứ mình thích. Một buổi đọc mang cảm giác như một cực hình tạo ra ít sự học hơn so với một buổi đọc cuốn bạn tiến về phía trước. Quy tắc quyết định ở trên không chỉ là một chiến thuật từ vựng; nó là một cách bảo vệ trải nghiệm đọc.

Nếu bạn nhận thấy mình đang dịch cả câu trong đầu thay vì đọc bằng tiếng Anh, đó là một thói quen riêng đáng để xử lý. Hướng dẫn về how to stop translating in your head đề cập trực tiếp đến điều đó.

Đọc nhanh hơn cũng là một kỹ năng có thể học được. Nếu việc đọc chậm theo từng từ đang kìm hãm bạn, những mẹo trong how to improve your English reading speed đáng để xem một khi bạn đã quen với quy tắc quyết định này.

Thời điểm tốt nhất để bắt đầu là ngay bây giờ. Hãy chọn một cuốn sách khiến bạn hứng thú, áp dụng quy tắc — tra khi nó chặn nghĩa lại, đọc tiếp khi nó không chặn — và để câu chuyện làm công việc dạy dỗ. Reading Corner library có rất nhiều đầu sách kinh điển được sắp xếp theo trình độ, tất cả đều hoàn toàn miễn phí, tất cả đều tích hợp sẵn phần thuyết minh và tính năng chạm-để-xem-nghĩa. Hãy tìm một cuốn cuốn hút bạn và cho phép bản thân được tận hưởng nó.