Heart of Darkness nói về điều gì?
Một thủy thủ tên Marlow ngồi trên con thuyền neo trên sông Thames và kể một câu chuyện cho những người bạn đồng hành. Anh thuật lại quãng thời gian được thuê làm thuyền trưởng một chiếc tàu hơi nước ngược dòng sông Congo vào sâu trong lòng châu Phi, một chuyến đi do một công ty thương mại Bỉ ủy thác để tìm ngà voi. Khi Marlow tiến sâu hơn vào rừng rậm, cảnh vật càng lạ lùng, những người quanh anh càng đáng sợ, và nhân vật ở cuối hành trình, một người đàn ông tên Kurtz, càng khó hiểu hơn. Đó là hình hài câu chuyện mà không tiết lộ quá nhiều.
Xuất bản năm 1899, Heart of Darkness là một trong những cuốn sách được bàn luận nhiều nhất trong tiếng Anh. Đây không phải là truyện phiêu lưu theo nghĩa dễ chịu, Conrad đặt ra những câu hỏi gai góc về quyền lực, lòng tham, và điều gì xảy ra với con người khi họ bị tách khỏi những khuôn khổ đạo đức của chính xã hội mình. Những câu trả lời ông đưa ra vừa u tối vừa mơ hồ một cách có chủ ý.
Ngôn ngữ khó đến mức nào?
Hãy thành thật với bản thân trước khi bắt đầu: đây là một trong những cuốn khó hơn cả trên The Reading Corner. Conrad sinh ra là người Ba Lan và học tiếng Anh khi đã trưởng thành, vậy mà ông viết theo một lối rậm rạp, đậm không khí và cố ý gián tiếp. Ông không bảo bạn phải nghĩ gì, ông vây quanh bạn bằng những ấn tượng, những gợi ý và những hình ảnh chỉ thấp thoáng, rồi chờ bạn tự lần đường tiến tới. Điều đó đẹp, nhưng nó đòi hỏi sự kiên nhẫn.
- Câu văn dài và lồng ghép dày đặc, một câu duy nhất có thể chứa nhiều mệnh đề gập vào nhau trước khi tới được ý chính.
- Từ vựng mang tính văn chương và đôi khi cổ lỗ. Những từ như 'sepulchral' (âm u như nhà mồ), 'implacable' (không khoan nhượng) và 'lugubrious' (ảm đạm) xuất hiện mà không có lời giải thích.
- Conrad dùng danh từ trừu tượng rất nhiều, 'darkness' (bóng tối), 'horror' (nỗi kinh hoàng), 'the wilderness' (chốn hoang dã), theo những cách cốt để gợi chứ không cốt cho chính xác. Bạn sẽ không phải lúc nào cũng biết chính xác ông muốn nói gì, và điều đó là cố ý.
- Đối thoại thưa thớt, nhưng khi xuất hiện có thể cộc lốc và khó hiểu, nhất là những lời cuối cùng nổi tiếng của Kurtz.
- Khung truyện (Marlow kể một câu chuyện lồng trong một câu chuyện) khiến bạn luôn cách sự việc một quãng nhỏ, điều này làm tăng độ phức tạp.
Chúng tôi khuyến nghị cuốn sách này cho người đọc ở trình độ CEFR C1 hoặc C2. Nếu bạn vững vàng ở C1 và thoải mái với tiếng Anh văn chương, bạn có thể đọc được, dù bạn sẽ phải chấp nhận rằng một số đoạn vẫn mờ mịt ngay cả sau khi đọc kỹ, đó cũng là trải nghiệm của nhiều người đọc bản ngữ. Ở C2 bạn sẽ thấy ngôn ngữ đầy thử thách nhưng trong tầm với, và phần thưởng thì đáng kể. Nếu bạn dưới C1, chúng tôi khuyên nên gây dựng sự tự tin với vài cuốn khác trước; bạn có thể duyệt các lựa chọn tại /library.
Heart of Darkness dài cỡ một truyện vừa, phần lớn người đọc hoàn thành trong hai đến bốn lần ngồi đọc. Sự ngắn gọn ấy là một trong những lý do khiến việc đọc lại trọn cuốn hoàn toàn khả thi, và lần đọc thứ hai đền đáp công sức nhiều hơn hẳn so với những tiểu thuyết dài hơn.
Cách đọc trên The Reading Corner
Phần kể chuyện bằng âm thanh trên The Reading Corner là công cụ quan trọng nhất của bạn với cuốn sách này. Văn xuôi của Conrad có một nhịp và một âm điệu dễ theo dõi hơn nhiều khi bạn nghe thành tiếng. Nhịp đọc của người kể sẽ đưa bạn qua những câu dài ngoằn ngoèo, vào những lúc mà mắt bạn có thể lạc mất mạch. Hãy để giọng đọc kéo bạn tiến tới.
- Đừng dừng lại ở từng từ lạ trong lần đọc đầu. Không khí và hướng đi của hành trình quan trọng hơn từng định nghĩa riêng lẻ. Hãy đọc để cảm cái không khí trước đã.
- Hãy chạm vào những từ khó khi bạn mất nghĩa chung của một câu, nhưng nếu bạn hiểu đại khái điều đang diễn ra, cứ đọc tiếp. Bạn có thể quay lại đoạn đó sau.
- Hãy đặc biệt chú ý những trang đầu và những trang cuối. Conrad đóng khung toàn bộ câu chuyện ở cửa sông Thames trước khi Marlow bắt đầu, và việc trở lại những đoạn mở đầu ấy sau khi đọc xong là một trong những niềm vui của việc đọc lại.
- Cấu trúc ba phần (cuốn sách chia thành các phần) cho bạn những điểm dừng tự nhiên. Hãy dừng ở mỗi chỗ ngắt, dành một lúc ngẫm về điều vừa đọc, rồi mới đọc tiếp.
- Nếu một đoạn có vẻ hoàn toàn mờ mịt, hãy đọc lại nó với âm thanh phát chậm hơn. Đôi khi lần nghe thứ hai ở nhịp êm ả hơn mở khóa được điều mà lần đầu vội vã đã lướt qua.
Đọc để cảm không khí, không chỉ để hiểu nghĩa
Một trong những thay đổi tư duy hữu ích nhất với cuốn sách này là chấp nhận rằng Conrad viết theo lối ấn tượng. Nhiều đoạn được dựng nên để tạo một cảm giác, bất an, kinh ngạc, khiếp sợ, chứ không phải để truyền đạt thông tin chính xác. Nếu đọc xong một đoạn mà bạn thấy bất an nhưng không nói rõ được vì sao, thì đó thường chính là hiệu ứng Conrad chủ ý tạo ra. Hãy tin vào phản ứng ấy.
Điều này nghĩa là bạn có thể cho phép mình không hiểu hết mọi thứ. Dõi theo cung cảm xúc trong hành trình của Marlow, từ tò mò đến bất an rồi đến một thứ khó gọi tên hơn, sẽ đưa bạn đi hết cuốn sách ngay cả khi từng câu riêng lẻ chống lại sự thấu hiểu trọn vẹn. Để hiểu thêm vì sao đọc để nắm nghĩa tổng thể thay vì hiểu hoàn hảo lại là cách học ngôn ngữ hiệu quả, hãy xem khoa học đằng sau phương pháp.
Vì sao đáng để bỏ công
Heart of Darkness xuất hiện trong chương trình học khắp thế giới là có lý do. Ngôn ngữ Conrad dùng đã ảnh hưởng đến cách các nhà văn Anh mô tả phong cảnh, những chuyến đi và sự chông chênh đạo đức kể từ đó về sau. Những câu chữ và hình ảnh từ cuốn sách đã đi vào nền văn hóa rộng lớn hơn theo những cách mà bạn sẽ nhận ra khi đã đọc xong. Ở mức hoàn toàn thực dụng, đọc kỹ cuốn sách này sẽ rèn cho bạn nhạy bén hơn với mệnh đề phụ, từ vựng trừu tượng và nghĩa tầng lớp, theo những cách khiến các văn bản khó trong tương lai dễ tiếp cận hơn.
Bởi cuốn sách ngắn, một lần đọc lại trọn vẹn, lý tưởng nhất là lại có âm thanh đi kèm, là một lựa chọn thực sự khi bạn đã đọc xong. Ở lần đọc thứ hai bạn sẽ nhận ra Conrad gieo những hình ảnh từ sớm mà chỉ về sau mới hiểu ra, và khả năng hiểu ngôn ngữ của bạn sẽ cao lên thấy rõ. Rất ít cuốn sách đền đáp việc đọc lại nhanh và rõ như cuốn này.
Nếu đây là cuốn tiểu thuyết văn chương đầu tiên bạn đọc bằng tiếng Anh ở trình độ này, hãy cân nhắc đọc kèm cẩm nang cách học tiếng Anh với sách nói, những chiến thuật ở đó đặc biệt phù hợp với những cuốn sách như cuốn này.
Sẵn sàng bắt đầu chưa?
Hãy bật âm thanh, dõi theo phần chữ được tô sáng, và để Marlow đưa bạn ngược dòng sông. Hành trình vốn được thiết kế để gây bất an, nhưng bạn đang ở trong tay an toàn. Khi đọc xong, bạn sẽ đã đọc một trong những tác phẩm bền vững nhất trong tiếng Anh, và sức bền đọc văn xuôi khó của bạn sẽ mạnh hơn nhờ đó. Hãy khám phá trọn bộ sưu tập các văn bản kinh điển có âm thanh tại /library khi bạn đã sẵn sàng cho điều tiếp theo.