ਪੜ੍ਹਨਾ ਵਿਆਕਰਣ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਉਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਵਿਆਕਰਣ ਦੇ ਨਿਯਮ ਕਦੇ ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ: ਅਨਿਯਮਿਤ ਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਆਰਟੀਕਲ ਦੀ ਚੋਣ, ਪ੍ਰੈਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨ ਦੇ ਜੋੜੇ, ਕਾਲ ਦਾ ਕ੍ਰਮ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਟਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਥਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ — ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਅਸਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਜੋ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਵਾਹ ਪੈਣਾ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਵਾਕ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਵਿਆਕਰਣ ਨੂੰ ਸਹੀ ਚੱਲਦਿਆਂ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ ਜਿਉਂਦੀ-ਜਾਗਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਕਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਨਮੂਨੇ ਪਛਾਣਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੂਝ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਠੀਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਨਿਯਮ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾ ਵੀ ਦੱਸ ਸਕੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਿੱਧੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪਿੱਛੇ <a href="/the-science">ਵਿਗਿਆਨ</a> ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਾ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕੋ ਹੀ ਬਣਤਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ — ਕਰਤਾ, ਕਿਰਿਆ, ਕਰਮ; ਭੂਤਕਾਲ ਪਿੱਛੋਂ ਸਮੇਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ; ਨਾਂਵ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਰਟੀਕਲ — ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਹਰ ਵਾਰੀ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਰੱਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ; ਤੁਸੀਂ ਜਜ਼ਬ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਕਾਫ਼ੀ ਦੁਹਰਾਅ ਮਗਰੋਂ, ਗ਼ਲਤ ਸ਼ਬਦ-ਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਆਰਟੀਕਲ ਖੁੰਝਿਆ ਵਾਕ ਸਿੱਧਾ ਹੀ ਗ਼ਲਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਅਹਿਸਾਸ ਵਿਆਕਰਣ ਦੀ ਸੂਝ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਰਦਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਗੱਲ ਮਾਤਰਾ ਹੈ। ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਫ਼ੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ। ਆਰਾਮਦੇਹ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ, ਮਹੀਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੀ ਟਿਕਾਊ ਵਿਆਕਰਣ ਦੀ ਸੂਝ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਹੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਪੜ੍ਹੋ
ਵਿਆਕਰਣ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਲਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹੋ ਉਸ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਾਕ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਇਕੱਲੇ-ਇਕੱਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁੰਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਲਿਖਤ ਚੁਣੋ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਲਗਭਗ 95 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸ਼ਬਦ ਸਮਝਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਕਰਣ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਾਹ ਪੈਣਾ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣਾ ਪੱਧਰ ਲੱਭਣ ਲਈ <a href="/levels">CEFR ਪੱਧਰ ਗਾਈਡ</a> ਵਰਤੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ <a href="/levels/a2">A2</a> ਉੱਤੇ ਹੋ, ਤਾਂ <a href="/books/aesops-fables">Aesop's Fables</a> ਵਰਗੀ ਕਿਸੇ ਸੌਖੀ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ — ਛੋਟੇ ਵਾਕ, ਸਾਫ਼ ਨਮੂਨੇ। <a href="/levels/b1">B1</a> ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, <a href="/books/treasure-island">Treasure Island</a> ਜਾਂ <a href="/books/alices-adventures-in-wonderland">Alice's Adventures in Wonderland</a> ਅਮੀਰ ਤੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੀ ਵਾਕ-ਬਣਤਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਕ ਦੀ ਲੈਅ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੁਣੋ
The Reading Corner ਉੱਤੇ ਹਰ ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਪੂਰੀ ਆਡੀਓ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਹੈ ਜੋ ਲਿਖਤ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਿਆਂ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਆਕਰਣ ਲਈ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੈ। ਵਾਕ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਉਪਵਾਕ ਕਿੱਥੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿੱਥੇ ਰੁਕਾਅ ਕੌਮੇ ਜਾਂ ਯੋਜਕ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੰਮਾ ਵਾਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੈਅ ਤੇ ਸੁਰ ਵਿਆਕਰਣ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਕੱਲੀ ਚੁੱਪ-ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।
- ਸੁਣੋ ਤੇ ਨਾਲੋ-ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ — ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਇਹ ਪੱਕਾ ਕਰਨ ਦਿਓ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਅੱਖ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।
- ਜਦੋਂ ਲੰਮਾ ਵਾਕ ਕੁਦਰਤੀ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
- ਜੇ ਕਿਸੇ ਵਾਕ ਦੀ ਬਣਤਰ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਚਲਾਓ — ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੇੜਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
ਹਲਕਾ ਧਿਆਨ — ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨਹੀਂ
ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਹਰ ਕੁਝ ਲਾਈਨਾਂ ਮਗਰੋਂ ਰੁਕ ਕੇ ਕਾਲ ਉੱਤੇ ਲੇਬਲ ਲਾਉਣਾ ਜਾਂ ਉਪਵਾਕਾਂ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਵਿਆਕਰਣ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਥਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹੋ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਾਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਜਾਂ ਅਨੋਖਾ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੋ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ: ਲੇਖਕ ਨੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ? ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਵਧ ਜਾਓ। ਇਹ ਹਲਕਾ ਧਿਆਨ, ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦਬਾਅ ਦੇ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਣਤਰ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀ ਅੱਖ ਤਿੱਖੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜੋ ਪੈਰਾ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਮਝ ਚੁੱਕੇ ਹੋ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪੜ੍ਹਨਾ ਵੀ ਕੀਮਤੀ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ’ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਆਕਰਣ ਦੀਆਂ ਬਾਰੀਕੀਆਂ ਵੱਲ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਖੁੰਝ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਗੱਲ: ਜਦੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵਿਆਕਰਣ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਵਿਆਕਰਣ ਦੀ ਸੂਝ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨਾ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਕਮੀ ਹੈ — ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਤੁਸੀਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ present perfect ਅਤੇ simple past ਰਲ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ conditionals ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਤਾਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਵਿਆਕਰਣ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੰਮ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਯਮ ਲੱਭੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝੋ, ਫਿਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾਓ ਤੇ ਦੇਖੋ ਕਿ ਅਸਲ ਲਿਖਤਾਂ ਉਸ ਬਣਤਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੜ੍ਹਨਾ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਵਿਆਕਰਣ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਇਕੱਠੇ ਚੰਗੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਉਲਟ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਅੱਜ ਹੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ
<a href="/library">Reading Corner ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ</a> ਦੀ ਹਰ ਕਿਤਾਬ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਚੁਣੇ ਪੱਧਰ ਮੁਤਾਬਕ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਛੋਹ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਕਿਤਾਬ ਚੁਣੋ ਜੋ ਔਖੀ ਨਹੀਂ, ਆਰਾਮਦੇਹ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਪੜ੍ਹੋ। ਵਿਆਕਰਣ ਦੀ ਸੂਝ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਵਾਕ ਨਾਲ ਬਣਦੀ ਹੈ — ਅਤੇ ਵਾਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।